ขมิ้นชัน
Turmeric · Curcuma longa
รากเหง้าสีเหลืองทองที่อยู่คู่ครัวไทยมายาวนาน ใช้ในอาหารและตำรับแพทย์แผนไทยดั้งเดิม
Traditional Thai Herbs
สมุนไพรไทยดั้งเดิม 8 ชนิด
พืชสมุนไพรท้องถิ่นที่อยู่ในวัฒนธรรมไทยมายาวนาน ในครัว ในอาหาร และในตำรับแพทย์แผนไทย ปัจจุบันใช้ในสูตร wellness สมัยใหม่
8+
สมุนไพรไทย
Inside-out
สุขภาพจากภายในสู่ภายนอก
ดูแลร่างกายแบบ holistic
Botanical
สูตรพืชสมุนไพรท้องถิ่น
มรดกภูมิปัญญาไทย
100%
natural focus
ประเทศไทยเป็นแหล่งของพืชสมุนไพรเขตร้อนที่หลากหลาย หลายชนิดเป็นเอกลักษณ์ของท้องถิ่นและปรากฏในอาหารและตำรับยาดั้งเดิมมายาวนาน บทความนี้รวบรวม 8 สมุนไพรไทยที่ใช้ในกิจวัตรประจำวันของคนไทยและในสูตรผลิตภัณฑ์ wellness ร่วมสมัย
ขิง
Ginger · Zingiber officinale
รากพืชสมุนไพรไทยที่มีรสเผ็ดอุ่น อยู่ในอาหารและเครื่องดื่มไทยมาแต่โบราณ
ตะไคร้
Lemongrass · Cymbopogon citratus
สมุนไพรเขตร้อนที่มีกลิ่นหอมสดชื่นเป็นเอกลักษณ์ของอาหารไทย เช่น ต้มยำ
ข่า
Galangal · Alpinia galanga
รากเหง้าญาติของขิงที่มีรสเผ็ดร้อนและกลิ่นเครื่องเทศไทยแท้ ๆ
กระเทียม
Garlic · Allium sativum
พืชเครื่องเทศคู่ครัวไทยที่ใช้ในอาหารแทบทุกมื้อ
พริกไทยดำ
Black pepper · Piper nigrum
เครื่องเทศที่มีถิ่นกำเนิดในเอเชียและใช้คู่กับขมิ้นชันในตำรับสมุนไพรไทย
สะระแหน่
Mint · Mentha arvensis
พืชสมุนไพรไทยที่มีกลิ่นหอมเย็นและรสสดชื่น
มะกรูด
Kaffir lime · Citrus hystrix
ผลและใบที่มีกลิ่นหอมเป็นเอกลักษณ์ของอาหารและสปาไทย
รู้จักแต่ละชนิดอย่างละเอียด
ประวัติ การใช้ในอาหารและในตำรับแพทย์แผนไทย ของสมุนไพรไทยทั้ง 8 ชนิด
Turmeric · Curcuma longa
ขมิ้นชัน
ขมิ้นชันเป็นพืชวงศ์ขิงที่มีถิ่นกำเนิดในเอเชียใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ในตำรับแพทย์แผนไทย ขมิ้นชันใช้สนับสนุนความสบายของระบบย่อยอาหารและการดูแลผิวภายนอก สารเคอร์คูมินอยด์เป็นสารสำคัญที่ได้รับการศึกษาในงานวิจัยร่วมสมัย ปรากฏในอาหารยอดนิยมเช่นแกงเหลืองและไก่ทอดสมุนไพร
การใช้ในวัฒนธรรมไทย
- สนับสนุนระบบย่อยอาหาร
- ใช้ในการดูแลผิวภายนอก
- ส่วนประกอบในตำรับอาหารไทย
Ginger · Zingiber officinale
ขิง
ขิงเป็นรากพืชวงศ์เดียวกับขมิ้นชันและข่า มีรสเผ็ดและกลิ่นหอมเฉพาะตัว ในวัฒนธรรมไทย ขิงปรากฏในต้มยำ น้ำขิง ชาขิง และอาหารดั้งเดิมจำนวนมาก ในแนวคิดสมดุลร้อน-เย็นของแพทย์แผนไทย ขิงจัดเป็นพืชธาตุร้อนที่ช่วยสนับสนุนความอบอุ่นของร่างกาย
การใช้ในวัฒนธรรมไทย
- สนับสนุนความสบายของระบบย่อยอาหาร
- ใช้ในเครื่องดื่ม wellness
- ปรับสมดุลร้อน-เย็นในตำรับแพทย์แผนไทย
Lemongrass · Cymbopogon citratus
ตะไคร้
ตะไคร้เป็นพืชเขตร้อนที่เติบโตได้ดีในประเทศไทย กลิ่นหอมของตะไคร้มาจากซิทรัลและสารหอมระเหยอื่น ๆ ในตำรับไทย ตะไคร้ใช้ในต้มยำ แกงเขียวหวาน และเครื่องดื่มสมุนไพร อีกทั้งยังถูกนำมาใช้ในตำรับยาแผนไทยเพื่อสนับสนุนความสบายของระบบย่อยอาหารและความสดชื่น
การใช้ในวัฒนธรรมไทย
- ส่วนประกอบหลักของต้มยำและแกงไทย
- ใช้ในเครื่องดื่มและชาสมุนไพร
- น้ำมันหอมระเหยใช้ในกิจวัตร wellness
Galangal · Alpinia galanga
ข่า
ข่าเป็นพืชวงศ์ขิงเช่นเดียวกับขมิ้นชันและขิง แต่มีรสและกลิ่นที่เด่นชัดกว่า เป็นส่วนผสมหลักของน้ำพริกแกงไทย ต้มข่าไก่ และอาหารดั้งเดิมหลายชนิด ในตำรับแพทย์แผนไทย ข่าใช้สนับสนุนความสบายของระบบย่อยอาหารและช่วยปรับสมดุลธาตุในร่างกาย
การใช้ในวัฒนธรรมไทย
- ส่วนผสมหลักของแกงไทย
- ใช้ในตำรับแพทย์แผนไทยดั้งเดิม
- สนับสนุนสมดุลของระบบย่อย
Garlic · Allium sativum
กระเทียม
กระเทียมเป็นพืชเครื่องเทศที่ใช้ในวัฒนธรรมอาหารทั่วโลก รวมถึงไทยที่ใช้กระเทียมในการเจียวก่อนผัด ในน้ำจิ้ม และในตำรับยาแผนโบราณ สารอัลลิซินเป็นสารหอมเฉพาะของกระเทียม การใช้กระเทียมในอาหารประจำวันเป็นวิถี wellness ที่ปรากฏในหลายวัฒนธรรม
การใช้ในวัฒนธรรมไทย
- ใช้ในอาหารไทยประจำวัน
- ตำรับยาแผนไทยดั้งเดิม
- พืชเครื่องเทศที่ปลูกได้ง่าย
Black pepper · Piper nigrum
พริกไทยดำ
พริกไทยดำเป็นเครื่องเทศที่มีถิ่นกำเนิดในแถบเอเชียใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ในวัฒนธรรมไทย พริกไทยดำใช้ปรุงอาหารและในตำรับสมุนไพรร่วมกับขมิ้นชัน สารพิเปอรีนเป็นสารหอมและรสเผ็ดเฉพาะของพืชชนิดนี้ การใช้พริกไทยดำคู่กับสมุนไพรอื่นเป็นภูมิปัญญาที่ส่งต่อมาในตำรับอาหารและยาแผนไทย
การใช้ในวัฒนธรรมไทย
- คู่กับขมิ้นชันในตำรับสมุนไพรไทย
- เครื่องเทศประจำครัวเรือน
- ส่วนผสมในอาหารหลายชนิด
Mint · Mentha arvensis
สะระแหน่
สะระแหน่หรือมินต์ในเขตเอเชียเป็นพืชสมุนไพรที่ใช้ในตำรับอาหารและเครื่องดื่ม ทั้งในวัฒนธรรมไทย เวียดนาม และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ทั่วไป สารเมนทอลในสะระแหน่ให้ความรู้สึกเย็นและสดชื่น ในตำรับแพทย์แผนไทย สะระแหน่ใช้สนับสนุนความรู้สึกสดชื่นและความสบายของระบบทางเดินอาหาร
การใช้ในวัฒนธรรมไทย
- ใช้ในยำและเครื่องดื่มไทย
- ตำรับยาแผนไทยดั้งเดิม
- น้ำมันหอมระเหยใช้ในกิจวัตร wellness
Kaffir lime · Citrus hystrix
มะกรูด
มะกรูดเป็นพืชตระกูลส้มที่มีถิ่นกำเนิดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ในวัฒนธรรมไทย ทั้งใบและผิวมะกรูดถูกใช้ในต้มยำ แกงต่าง ๆ และน้ำพริก ส่วนผิวมะกรูดเป็นวัตถุดิบสำคัญของสปาไทยและผลิตภัณฑ์ดูแลผมแบบดั้งเดิม สารหอมระเหยจากมะกรูดให้กลิ่นเฉพาะที่เป็นเอกลักษณ์ของอาหารไทย
การใช้ในวัฒนธรรมไทย
- ส่วนผสมในอาหารไทยดั้งเดิม
- วัตถุดิบในสปาและการดูแลเส้นผม
- ตำรับสมุนไพรไทย
บทบาทของสมุนไพรไทยใน wellness ยุคใหม่
สมุนไพรไทยจำนวนมากที่อยู่ในครัวเรือนได้กลายเป็นส่วนหนึ่งของสูตรผลิตภัณฑ์ wellness สมัยใหม่อย่างกว้างขวาง พืชเหล่านี้มีประวัติการใช้งานในตำรับยาแผนโบราณและในครัวคนไทยมายาวนาน
ใน wellness ร่วมสมัย พืชสมุนไพรไทยจึงไม่ได้เป็นเพียงเครื่องเทศ แต่ถูกนำมาสกัดและใช้ในรูปแคปซูล ผง หรือครีม เพื่อสะดวกต่อการใช้งานในชีวิตประจำวัน ขณะที่การใช้ในอาหารดั้งเดิมยังคงเป็นวิถีที่สมบูรณ์ของวัฒนธรรม wellness ของท้องถิ่น
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับสมุนไพรไทย
สมุนไพรไทยกับสมุนไพรของวัฒนธรรมอื่นต่างกันอย่างไร
สมุนไพรไทยรวมพืชเขตร้อนเฉพาะถิ่นเช่นมะกรูด ตะไคร้ ข่า ที่ไม่ปรากฏในตำรับยุโรปหรือตะวันออกกลาง อีกทั้งยังมีตำรับแพทย์แผนไทยที่ผสมผสานพืชเหล่านี้กับแนวคิดสมดุลธาตุของร่างกายในวิถีดั้งเดิม
จะเริ่มใช้สมุนไพรไทยในชีวิตประจำวันอย่างไร
เริ่มจากสิ่งที่อยู่ในครัวอยู่แล้ว — ขมิ้นชันในแกงเหลือง ขิงในน้ำขิงตอนเช้า ตะไคร้และข่าในต้มยำ ค่อย ๆ เพิ่มเข้ามาในกิจวัตรปกติโดยไม่ต้องเปลี่ยนวิถีชีวิตอย่างฉับพลัน
สมุนไพรในรูปแคปซูลต่างจากสมุนไพรในอาหารอย่างไร
รูปแคปซูลให้ปริมาณสารสกัดที่กำหนดและสะดวกใช้ในวิถีเร่งรีบ ส่วนการกินสมุนไพรในอาหารยังคงเป็นวิถี wellness ที่สมบูรณ์ของวัฒนธรรมไทย ทั้งสองรูปแบบสามารถใช้ควบคู่กันได้
สมุนไพรไทยปลอดภัยกับเด็กและผู้สูงอายุไหม
สมุนไพรในรูปอาหารทั่วไปเช่นในแกงและต้มยำเป็นเรื่องปกติของวัฒนธรรมไทย แต่หากใช้ในรูปสารสกัดเข้มข้นหรือเป็นคอร์ส แนะนำให้ปรึกษาเภสัชกรหรือผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพก่อน โดยเฉพาะกับเด็กและผู้สูงอายุที่ใช้ยาประจำ
ทำไมตำรับแพทย์แผนไทยถึงเน้นสมดุลธาตุร้อน-เย็น
แนวคิดสมดุลธาตุเป็นหลักการของแพทย์แผนไทยที่จัดพืชและอาหารเป็นกลุ่มร้อนหรือเย็น เพื่อปรับสมดุลของร่างกายในแต่ละช่วงเวลาและสภาพอากาศ เป็นแนวคิด holistic ที่คล้ายกับระบบยายุคโบราณของหลายวัฒนธรรม
ใช้สมุนไพรไทยร่วมกับยาแผนปัจจุบันได้ไหม
หากท่านใช้ยาประจำอยู่แล้ว ควรปรึกษาเภสัชกรก่อนเพิ่มสมุนไพรในรูปสารสกัดเข้มข้น สมุนไพรในรูปอาหารทั่วไปมักไม่มีปัญหา แต่บางชนิดเช่นกระเทียมและขมิ้นชันในปริมาณสูงอาจมีปฏิกิริยากับยา
สมุนไพรไทยซื้อได้ที่ไหน
ในตลาดสด ซูเปอร์มาร์เก็ตและร้านขายของสดทั่วประเทศไทย สำหรับรูปสารสกัดสามารถเลือกจากผลิตภัณฑ์ที่จำหน่ายผ่านช่องทางอย่างเป็นทางการที่รักษาคุณภาพและความเป็นต้นฉบับ